Troades — Seneca
Hecvba Quicumque regno fidit et magna potens dominatur aula nec leves metuit deos animumque rebus credulum laetis dedit, me videat et' te, Troia: non umquam tulit documenta fors maiora, quam fragili loco starent superbi, columen eversum occidit pollentis Asiae, caelitum egregius labor; ad cuius arma venit et qui frigidum septena Tanain ora pandentem bibit, et quae vagos vicina prospiciens Scythas ripam catervis Ponticam viduis ferit, et qui renatum primus excipiens diem tepidum rubenti Tigrin inmiscet freto, excisa ferro est, Pergamum incubuit sibi. en alta muri decora congesti iacent tectis adustis; regiam flammae ambiunt omnisque late fumat Assaraci domus. non prohibet avidas flamma victoris manus: diripitur ardens Troia, nec caelum patet undante fumo: nube ceu densa obsitus ater favilla squalet Iliaca dies. stat avidus irae victor et lentum Ilium metitur oculis ac decem tandem ferus ignoscit annis; horret afflictam quoque, victamque quamvis videat, haut credit sibi potuisse vinci, spolia populator rapit Dardania; praedam mille non capiunt rates. Testor deorum numen adversum mihi, patriaeque cineres teque rectorem Phrygum quem Troia toto conditum regno tegit, tuosque manes quo stetit stante Ilium, et vos meorum liberam magni greges, umbrae minores: quicquid adversi accidit, quaecumque Phoebas ore lymphato furens credi deo vetante praedixit mala, prior Hecuba vidi. gravida nec tacui metus et vana vates ante Cassandram fui. non cautus ignes Ithacus aut Itbaci comes nocturnus in vos sparsit aut fallax Sinon: meus ignis iste est, facibus ardetis meis. sed quid ruinas urbis eversae gemis, vivax senectus? respice infelix ad hos luctus recentes: Troia iam vetus est malum, vidi execrandum regiae caedis nefas ipsasque ad aras maius admissum scelus Aeacidis armis, cum ferox, scaeva manu coma reflectens regium torta caput, alto nefandum vulneri ferrum abdidit; quod. penitus actum cum recepisset, libens ensis senili siccus e iugulo redit. placare quem non potuit a caede effera mortalis aevi cardinem extremum premens superique testes sceleris et quoddam sacrum regni iacentis? ille tot regum parens caret sepulcro Priamus et flamma indiget ardente Troia, non tamen superis sat est: dominum ecce Priami nuribus et natis legens sortitur urna praedaque en vilis sequar. hic Hectoris coniugia despondet sibi. hic optat Heleni coniugem. hic Antenoris; nec dest tuos. Cassandra, qui thalamos petat. mea sors timetur, sola sum Danais metus. Lamenta cessant? turba captivae mea, ferite palmis pectora et planctus date et iusta Troiae facite, iamdudum sonet fatalis Ide, iudicis diri domus. Chorus Troadum Hecuba Non rude vulgus lacrimisque a ovum lugere iubes: hoc continuis egimus annis, ex quo tetigit Phrygius Graias hospes Amyclas securique fretum pinus matri sacra Cybebae. deciens nivibus canuit Ide, deciens nostris nudata rogis, et Sigeis trepidus campis decumas secuit messor aristas, ut nulla dies maerore caret. sed nova fletus causa ministrat: ite ad planctus, miseramque leva, regina, manum. vulgus dominam vile sequemur: non indociles lugere sumus. Hec. Fidae casus nostri comites, solvite crinem, per colla fluant maesta capilli tepido Troiae pulvere turpes: complete manus, hoc ex Troia sumpsisse licet. paret exertos turba lacertos; veste remissa substringe sinus uteroque tenus pateant artus. cui coniugio pectora velas, captive pudor? cingat tunicas palla solutas, vacet ad crebri verbera planctus furibunda manus— placet hic habitus, placet: agnosco Troada turbam. iterum luctus redeant veteres, solitum flendi vincite morem: Hectora flemus. Chor. Solvimus omnes lacerum multo funere crinem; coma demissa est libera nodo sparsitque cinis fervidus ora. cadit ex umeris vestis apertis imumque tegit suffulta latus; iam nuda vocant pectora dextras: nunc, nunc viles exprome, dolor. Rhoetea sonent litora planctus, habitantque cavis montibus Echo non, ut solita est, extrema brevis verba remittat, totos reddat Troiae gemitus: audiat omnis pontus et aether. saevite, manus, pulsu pectus tundite vasto, non sum solito contenta sono: Hectora flemus. HEC Tibi nostra ferit dextra lacertos umerosque ferit tibi sanguineos, tibi nostra caput dextera pulsat, tibi maternis ubera palmis laniata iacent: fluat et multo sanguine manet quamcumque tuo funere feci rapta cicatrix. columen patriae, mora fatorum, tu praesidium Phrygibus fessis, tu murus eras umerisque tuis stetit illa decem fulta per annos: tecum cecidit summusque dies Hectoris idem patriaeque fuit. Vertite planctus: Priamo vestros fundite fletus, satis Hector habet. Chor. Accipe, rector Phrygiae, planctus, accipe fletus, bis capte senex, nil Troia semel te rege tulit, bis pulsari Dardana Graio moenia ferro bisque pharetras passa Herculeas. post elatos Hecubae partus regumque gregem postrema pater funera cludis magnoque Iovi victima caesus Sigea, premis litora truncus. Hec. Alio lacrimas flectite vestras: non est Priami miseranda mei mors, Iliades. felix Priamus dicite cunctae: liber manes vadit ad imos, nec feret umquam victa Graium cervice iugum; non ille duos videt Atridas nec fallacem cernit Vlixen; non Argolici praeda triumphi subiecta feret colla tropaeis; non adsuetas ad sceptra manus posterga dabit currusque sequens Agamemnonios aurea dextra vincula gestans latis fiet pompa Mycenis. Chor. Felix Priamus dicimus omnes: secum excedens sua regna tulit; nunc Elysii nemoris tutis errat in umbris interque pias felix animas Hectora quaerit. felix Priamus, felix quisquis bello moriens omnia secum consumpta tulit. Talthybius Chorus O longa Danais semper in portu mora, seu petere bellum, petere seu patriam volunt. Chor. Quae causa ratibus faciat et Danais moram, effare, reduces quis deus claudat vias. Tal. Pavet animus, artus horridus quassat tremor, maiora veris monstra (vix capiunt fidem) vidi ipse, vidi. summa iam Titan iuga stringebat ortu, vicerat noctem dies, cum subito caeco terra mugitu fremens concussa totos traxit ex imo sinus; movere silvae capita et excelsum nemus fragore