恋愛歌集 — カトゥルス
You may copy it, give it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at www.gutenberg.org . If you are not located in the United States, you will have to check the laws of the country where you are located before using this eBook. Title : Catulli Carmina Author : Gaius Valerius Catullus Robinson Ellis Release date : November 2, 2007 [eBook #23294] Language : Latin Other information and formats : www.gutenberg.org/ebooks/23294 Credits : Produced by Louise Hope, David Starner and the Online Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net *** START OF Alii errores imminatione muris notati sunt. SCRIPTORUM CLASSICORUM BIBLIOTHECA OXONIENSIS OXONII E TYPOGRAPHEO CLARENDONIANO LONDINI ET NOVI EBORACI APUD HUMPHREDUM MILFORD CATVLLI CARMINA RECOGNOVIT BREVIQVE ADNOTATIONE CRITICA INSTRVXIT ROBINSON ELLIS LITTERARVM LATINARVM PROFESSOR PVBLICVS APVD OXONIENSES OXONII E TYPOGRAPHEO CLARENDONIANO OXONII Excudebat Joannes Johnson Architypographus academicus FIRST PUBLISHED 1904 REPRINTED 1910, 1919, 1923, 1928, 1937 PRINTED IN GREAT BRITAIN Carmina: I , II , III , IV , V , VI , VII , VIII , IX , X , XI , XII , XIII , XIV , XV , XVI , XVII , XXI , XXII , XXIII , XXIV , XXV , XXVI , XXVII , XXVIII , XXIX , XXX , XXXI , XXXII , XXXIII , XXXIV , XXXV , XXXVI , XXXVII , XXXVIII , XXXIX , XL , XLI , XLII , XLIII , XLIV , XLV , XLVI , XLVII , XLVIII , XLIX , L , LI , LII , LIII , LIV , LV , LVI , LVII , LVIII , LIX , LX , LXI , LXII , LXIII , LXIV , LXV , LXVI , LXVII , LXVIII , LXIX , LXX , LXXI , LXXII , LXXIII , LXXIV , LXXV , LXXVI , LXXVII , LXXVIII , LXXIX , LXXX , LXXXI , LXXXII , LXXXIII , LXXXIV , LXXXV , LXXXVI , LXXXVII , LXXXVIII , LXXXIX , XC , XCI , XCII , XCIII , XCIV , XCV , XCVI , XCVII , XCVIII , XCIX , C , CI , CII , CIII , CIV , CV , CVI , CVII , CVIII , CIX , CX , CXI , CXII , CXIII , CXIV , CXV , CXVI Fragmenta: I , II , III , IV , V , VI , VII , VIII , IX , X , XI , XII , XIII , XIV PRAEFATIO Catulli carminum, praeter unum LXII quod Epithalamion inscribitur incipitque Vesper adest, iuuenes consurgite, Vesper Olympo , seruatum est autem in Anthologia carminum Latinorum Thuanea (Bibl. Paris. 8071, saec. ix), perierat inter litteratos notitia donec ineunte demum saec. xiv inuentus est a Compatriota 1 quodam h.e. Veronensi, incertum quo anno, qua regione terrarum, codex qui fons uidetur esse eorum qui nunc extant omnium. Ex hoc codice non multo post creditur uersus aliquot intulisse in Compendium suum moralium notabilium Hieremias Iudex de Montagnone ciuis Patauinus; ex hoc is qui inter Flores Moralium Auctoritatum (quem libellum Detlefsen inuenit, scriptus est autem a. 1329 Veronae) haec habet Catulli De errore . Catullus ad Varum. Quem non in aliqua re ( uidere om.) Suffenum possis suus cuique attributus est error. Sed non uidemus mantice quod in tergo est. Etiam Mussato, poetae Patauino, innotuisse credo eum codicem, qui in Elegia qua gratias egit Academiae Patauinorum quod se laurea coronasset scripserit Carmine sub nostro, cupidi lasciua Catulli Lesbia, dulce tibi nulla susurrat auis , ut taceam alia quae in Mussati carminibus ex Catullo trahi poterant. Obiit autem Mussatus a. 1329 mense Maio 2 . Deinde duobus locis Catulli corpus carminum respexit, duobus ipsos uersus (i. 1, 2; i. 5-7) citauit in libro de Originibus Rerum , Gulielmus Pastrengicus (1295-1360) amicus Petrarcae. Iam ipse Petrarca non solum Catullum in carminibus et nominauit et paene ad uerbum imitatus est, uelut lxxvi. 23-26 sic expressit Sonnetti 1.50 ed. Mestica Non prego già, né puote aver piú loco, Che mesuratamente il mio cor arda, Ma che sua parte abbia costei del foco (Schwabe, Testimon. p. xv, ed. 1886), sed duodecim fere locos attulit ex eius carminibus siue in opusculis post impressos, siue in Vergili codice quodam enotatos quem itinerum comitem secum habebat (De Nolhac Pétrarque et l’Humanisme , p. 139), nec dubium est Catulli eum codice usum esse qui et priuus esset et semper ad manum lecturo. Huius aequalis Boccatius (†1375) de amatoriis poetis loquens sui temporis Catulli et Properti eos uolumina euoluere autumat (Schwabe, Testimon. p. xv). Ac notum iam Catulli librum fuisse ex tribus constat epistulis Coluci Salutati (†1406) scriptis anno 1374, quorum in una Beneuenutum de Imola, in duabus Casparam de Broaspinis implorat ut Catulli exemplar ad se transmittendum curet. Haec ex editione maiore attuli ut demonstrarem ab ineunte fere saec. xiv poetae nostri carmina saltem in Italia lecta fuisse. Sed miro casu nec satis explorato factum est ut quaecumque horum exemplaria colligimus uel fuisse in manibus Mussati, Pastrengici, Petrarcae uel praesto fuisse ceteris quos intra annos 1323-1375 Catullum legisse ueri simile est, omnia deperdita et ex hominum memoria ac cognitione sublata sint. Anno 1375 exaratus est codex Sangermanensis ( G ), nunc Parisinus 14137, quo non habemus ueteriorem. De eo scriba haec dicit ‘Tu lector quicunque ad cuius manus hic libellus obuenerit, scriptori da ueniam si tibi coruptus uidebitur. Quoniam a corruptissimo exemplari transcripsit, non enim quodpiam aliud extabat, unde posset libelli huius habere copiam exemplandi.’ Credidit igitur id quod non debebat credere, unum tunc extare exemplar Catullianorum carminum, id unum se transcribere. At iam ante annum 1329 Catullus innotuerat Mussato, breui post laudatus fuerat a Pastrengico; Petrarcae integrum exemplar praesto fuit, ex quo hauriret quae uel imitatus sit in carminibus suis uel in codicem suum Vergili tamquam hunc explicaturus rettulerit; nec potest dubitari quae ante annum 1374 adeo peruulgarentur ut inde Boccati aequales traherent suis usibus idonea, Petrarca modo uersus citaret in Latinis opusculis, modo Maronianos uersus illustraret similia ex Catullo in Vergili codicem enotans, modo amoris sui sensus Italico sermone exprimeret Catulli imitatus carmina ad Lesbiam, non uno tantum codice tum extare, sed fusius legi, postquam codex ille quem initio fere saec. xiv c